Tırnak yeme, birçok insanın stres, endişe, sıkıntı veya sıkıcı durumlarla başa çıkmak için sıklıkla tercih ettiği bir alışkanlıktır. Bu alışkanlık genellikle çocukluk döneminden başlayarak devam edebilir ve bazı insanlar yetişkinlikte dahi sürdürebilir. Ancak, tırnak yeme genellikle zararlı bir alışkanlık olarak kabul edilir çünkü cildi tahriş edebilir, enfeksiyon riskini artırabilir ve tırnakları zayıflatabilir.
Tırnak yeme, el tırnaklarının etrafındaki deriyi yeme, el ve ayak tırnaklarını koparma, kemirme ve ayak tırnaklarını yeme gibi davranışları içerir. Bu davranışlar, genellikle 3-4 yaşından itibaren başlayan ve dürtü kontrol bozukluğu olarak tanımlanan bir tür davranış bozukluğu olabilir. Tırnak yeme probleminin her üç çocuktan birinde görüldüğü bilinmektedir ve erken ergenlik dönemine kadar devam edebilir veya ergenlik döneminde başlayabilir.
Tırnak yeme alışkanlığı tıp dilinde “onikofaji” olarak adlandırılır. “Onyiko-” kelimesi Yunanca “onyx” (tırnak) kelimesinden gelirken, “-faji” ise Yunanca’da “yeme” anlamına gelir. Dolayısıyla, onikofaji terimi, tırnak yeme alışkanlığını ifade eden tıbbi bir terimdir.
Tırnak Yeme Probleminin Nedenleri Nelerdir?
Tırnak yeme sebepleri oldukça geniş bir yelpazede yer alır. Kişinin duygu durumundaki değişikliğe verdiği tepki olarak başladığı düşünülen tırnak yeme alışkanlığının temel nedeni kesin olarak bilinmese de yapılan çalışmalar bazı nedenler üzerinde yoğunlaşmıştır.
- Bebeklik Dönemi: Bebekliğin 5. ayından sonra başlayan tırnak yeme alışkanlığı çoğunlukla parmak emme ile başlayabilir.
- Öğrenilmiş Davranış: Anne ve babası tırnak yiyen çocuklar, ebeveynin bu davranışını taklit ederek tırnaklarını yiyebilir.
- Genetik Faktör: Duygu durumundaki ani değişimler, kaygı bozuklukları ve anksiyeteye bağlı olarak görülen tırnak yeme hastalığı, bu gibi rahatsızlıkların genetik geçişi ile bağlantılı olabilir.
- Psikolojik Nedenler: Kişinin yaşadığı, gerilim, kaygı, üzüntü, korku, öfke ve sıkıntı gibi duygular, tırnak yeme hastalığına neden olabilir. Kişinin sosyal ve fiziksel çevresindeki ani değişim, kişinin kendini güvensiz hissetmesine yol açabilir. Kişi bu durumla tırnak yiyerek baş edebiliyor olabilir. Ailenin otoriter ve baskıcı olması, çocuğun eleştirilmekten ve cezalandırılmaktan duyduğu kaygı, aile içinde değersiz hissetme, ilgi ve sevgiden yoksun geçen çocukluk dönemi, iletişim problemleri de tırnak yeme alışkanlığına yol açabilir.
Tırnak Yeme Alışkanlığıyla Başa Çıkmak İçin Stratejiler
- Bilinçlenme ve Tetikleyicileri Tanıma: Tırnak yeme alışkanlığınızı tetikleyen durumları ve duyguları tanımak, alışkanlığınızı değiştirmenin ilk adımıdır. Hangi durumların veya duyguların tırnak yeme davranışınızı tetiklediğini fark etmek, bu durumlarla nasıl başa çıkabileceğinizi belirlemenize yardımcı olabilir.
- Alternatif Davranışlar Geliştirme: Tırnak yeme alışkanlığını değiştirmek için alternatif davranışlar geliştirmek önemlidir. Örneğin, stresli olduğunuzda derin nefes alabilir, ellerinizi meşgul edecek bir aktiviteye odaklanabilir veya tırnaklarınızın bakımını yapabilirsiniz.
- Stres Yönetimi: Tırnak yeme genellikle stres veya endişeyle ilişkilendirilir, bu nedenle stres yönetimi tekniklerini kullanmak önemlidir. Yoga, meditasyon, egzersiz ve derin nefes alma gibi teknikler, stresi azaltmanıza ve tırnak yeme alışkanlığını kontrol altına almanıza yardımcı olabilir.
- Duygusal Destek ve Motivasyon: Tırnak yeme alışkanlığıyla mücadele ederken duygusal destek almak önemlidir. Aile üyeleri, arkadaşlar veya destek gruplarından yardım istemek, motivasyonunuzu artırabilir. Kendinizi başarılı hissettiğinizde ödüllendirin ve küçük kazançları kutlayın. Başarılarınızı tanımayın ve kendinize nazik olun.